Klinisch psycholoog en manager Zorg bij PsyQ: “We behandelen mensen en geen diagnoses.”

By 21 november 2022 Regiebehandelaren, Uitgelicht

“Met grote regelmaat zien wij cliënten met ernstige psychiatrische problematiek en vaak met comorbiditeit”, vertelt Ankie Fredrix, klinisch psycholoog en manager Zorg bij PsyQ Mondriaan in Heerlen. “Complex? Zeker, maar geen enkele cliënt is voor ons ‘te ingewikkeld’. Daar staan wij voor.”

In haar huidige positie combineert Ankie inhoud met managementtaken en dat is ‘met momenten best ingewikkeld en druk’ maar dat weegt niet op tegen het plezier en de uitdaging die ze ervaart in haar werk. Ankie: “Wij hebben echt te maken met een andere, complexere cliëntengroep en dat verbindt mij enorm met PsyQ én Mondriaan. De meest complexe problematiek is bij ons in goede handen. Het maakt ons wie we zijn en daar ben ik trots op.”

“Luister naar het verhaal van de cliënt en sluit daaropaan.”


Complex
“Cliënten die naar PsyQ in Heerlen of Maastricht worden doorverwezen hebben vaak een veelheid aan klachten en problematieken. Daar komt suïcidaliteit, destructief gedrag, rigiditeit, traumaproblematiek of minder begaafdheid dan soms nog bij. Begin maar eens. Maar wat is complex? Soms is het ook maar net hoe je ernaar kijkt. Een cliënt kan met wel drie of vier verschillende classificaties binnenkomen, een veelheid aan problematiek met zich meedragen, maar bijvoorbeeld één ‘simpelere’, klachtgerichte vraag hebben. ‘Ik wil van mijn somberheidsklachten af’. Of: ‘Ik heb last van mijn boosheid’. Daar hebben we dan een goede kortdurende behandeling voor en als iemand daar dan mee geholpen is en tevreden is, is het ook prima. Het is niet per se nodig om altijd de veelheid aan problematiek te willen behandelen als de vraag van de cliënt daar niet ligt. Luister naar het verhaal van de cliënt en sluit daaropaan.”

Behandelprogramma X of Y
“Toch kun je bij ons wel stellen dat we in de meeste gevallen te maken hebben met écht complexe hulpvragen. Die zijn dan soms ook moeilijk te plaatsen binnen één van de landelijk vaste behandelprogramma’s van PsyQ. De verschillende behandelonderdelen maken dat je een DSM-classificatie kunt geven en van daaruit een cliënt kunt behandelen. Maar als cliënt ben je natuurlijk meer dan dat. Wat je niet wilt is dat iemand van het ene in het andere hokje terecht komt. We behandelen mensen en geen diagnoses. Kom je bij ons binnen, dan zien we je als een PsyQ-cliënt en niet als een cliënt die in behandelprogramma X of Y terecht komt. We zetten er gezamenlijk de schouders onder en zoeken intern met elkaar verder. Wat wordt de route van deze cliënt? Dat is de uitdaging. Met elkaar kijken hoe we kunnen aansluiten bij het verhaal en de hulpvraag van de cliënt. Multidisciplinaire samenwerking. Over de grenzen van de behandelprogramma’s heen!”

Gewoontedieren
“Natuurlijk is het wennen om buiten je eigen behandelonderdeel te kijken en om meer integraal te kijken en samen te werken. Wij behandelaren zijn net zo goed gewoontedieren. Als manager Zorg is het ook een van mijn uitdagingen, om blijvend hard aan de interne samenwerking te werken. Zelf werk ik bij het behandelprogramma Persoonlijkheid en ik merk nog wel eens dat ik er automatisch bij een cliënt vanuit ga dat het om persoonlijkheidsproblematiek gaat. Niets is minder waar! Ja, iedereen heeft een persoonlijkheid dus in dat opzicht zou je kunnen zeggen ‘je zit daar wel goed’, maar niet iedereen heeft dáár specifiek een vraag over. Of er zijn heel andere klachten aan de orde zoals angst- trauma- of depressieve klachten die eerst behandeld moeten worden. Soms blijven de klachten aanwezig en zijn er factoren in de persoonlijkheid die de klachten onderhouden. Daar gaan we dan vervolgens mee aan de slag. Heel boeiend vind ik dat.”

“Wat voor ons millimeters zijn, zijn voor de cliënt meters.”


Dialectische gedragstherapie
Bijzonder bij ons, bij de behandeling van een persoonlijkheidsstoornis, is de dialectische gedragstherapie die wij aanbieden. Bijzonder omdat we de enige in Zuid-Limburg zijn. Deze therapie gaat ervan uit dat iemand onvoldoende vaardigheden aangeleerd heeft om met zeer intense emoties en situaties om te gaan in zijn leven en vertoont ernstig, vaak levensbedreigend, destructief gedrag, te denken aan suïcidaliteit en automutilatie. Het is een intensieve ambulante behandeling en bestaat uit een wekelijkse vaardigheidstraining, psychomotore therapie en individuele therapie voor de duur van ongeveer 15 maanden. Het vraagt veel commitment van zowel de cliënt als de behandelaar. Commitment, gelijkwaardigheid, validatie, aanvullen van het vaardigheidstekort zijn zo een aantal sleutelbegrippen. Al zegt iemand tijdens een afspraak weinig, dan valideer je toch het feit dat iemand er wél is. Doe je dat vaak genoeg en gaat de cliënt dat uiteindelijk ook zelf doen, dan zie je dat iemand steviger wordt.

We zien echt mooie resultaten bij deze behandeling, cliënten die uiteindelijk ‘vaardig’ in het leven staan. Dat betekent niet dat alle problemen dan voorbij zijn, maar cliënten hebben wel inzichten en tools gekregen om met die heftige gevoelens om te gaan en geen of minder destructief gedrag te vertonen. Ik vind het supermooi om daar als behandelaar deel van te mogen uitmaken. Het geeft sowieso veel voldoening om te zien dat een cliënt meters maakt. Wat voor ons soms millimeters zijn, zijn voor de cliënt meters. Mooi om te zien.”

“Je wordt goed ingebed in een team van ervaren collega’s.”


Vlieguren
“Je zou kunnen denken – door de complexiteit waar wij mee te maken hebben – dat je behoorlijk wat ervaring moet hebben om bij ons te kunnen werken. Toch is dat niet per se zo. Uiteraard is het fijn om al wat vlieguren te hebben gemaakt maar waar wij vooral voor zorgen is dat je goed wordt ingebed in een team van ervaren collega’s. We nemen je mee in alle complexiteit, zorgen dat je mee-opgeleid wordt. Een mooie leerschool om veel kennis op te doen en je inhoudelijk breed te ontwikkelen. Op dat vlak hebben wij veel te bieden, onderprikkeld raak je hier niet snel! Dat zie je overigens ook terug in het feit dat veel medewerkers al lange tijd bij ons werken. Ze voelen zich verbonden, net als ik.”